فيّاض على الإطلاق بر او فائض مىشود زيرا كه هيچ مسامحه و معطّلى و درنگى از آن سوى نيست . و هر اندازه كه قابل وسعتش بيشتر و اشتهايش فزونتر گردد ، حقايق و معارف فراتر و فراوانتر بر او فائض مىشود « يا من لاتزيده كثرة العطاء إلّا جودا و كرما » و همينگونه « اقرأ وارق » ، بخوان و بالا برو . توقّف نكن كه به فرموده حضرت وصى امير المؤمنين امام على ( عليه السلام ) : « مغبون من ساوى يوماه » اگر كسى دو روزش برابر باشد مغبون است . اين مغبون مشق از غبن - بفتح غين و باء - است كه به معنى ضرر معنوى است كه ضرر در عقل و علم و فكر و رأى است ، نه از غبن - به فتح غين و سكون باء - كه به معنى ضرر مادّى در مال و سنگ و گل است . در نصاب الصبيان خوانده‌ايم كه : « غبن در زرها زيانست و غبن در رأيها » . و اين روز به معنى روز متعارف در نزد ما نيست ، روز : ظهور و بروز اشياء است إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ « 1 » . آرى اگر كسى دو وقتش يكسان باشد در راه تكامل انسانى ضرر كرده است و دنبال افتاده است . عزم و همّت بر اين باشد كه : مرا تا جان بود در تن بكوشم * مگر از جام او يك ذرّه نوشم شايسته است سخنى از سيد بن طاوس كه به فرموده بعضى از مشايخ ما از كمّل بوده است به عرض برسانم : آن جناب در كتاب شريف اقبال فرموده است : « من بدون استهلال و رجوع به جدول تقويم از اوّل ماه و هلال آن باخبرم ، و نيز از ليلة القدر آگاهى دارم » . اين سخن را در حالى كه قلم در دست داشت و مىنگاشت از خود خبر داده است ، آنگاه مىگويد : دانستن اول ماه و ليلة القدر مهمّ نيست ، مهمّ اين است كه مقدارى آب به نام نطفه رشد و نموّ كرد و بدين صورت درآمد و شخصى اين چنين گويا و بينا و نويسا و خوانا و . . . شد ، آرى وحدت صنع إلهى را در صورت عالم و آدم ببينيد . امام صادق ( عليه السلام )

--> ( 1 ) - سورهء اعراف ، آيهء 55 .